Ebu Hurejra r.a. transmeton se Profeti a.s. ka thënë: “Me të vërtetë, Allahu nuk shikon as trupat dhe as pamjen tuaj, por shikon zemrat dhe veprat tuaja”[1].

Shpjegimi i hadithit

Njeriu vepron dhe lëviz me anë të pesë shqisave, në mënyrë të tillë që të ketë një jetë sa më normale. Allahu i Lartësuar i ka dhënë njeriut mjaft mirësi e begati: shqiptimin, shikimin, dëgjimin, duart me të cilat njeriu e perfeksionon punën e tij, këmbët me të cilat ecën e shumë e shumë mirësi të tjera. Nuk ka asnjë dyshim se pesë shqisat funksionojnë vetëm me vullnetin dhe dëshirën e Allahut të Lartësuar. Njeriu është përgjegjës për mirëfunksionimin e pesë shqisave në formën e duhur. Pikërisht, për këtë përgjegjësi Allahu i Lartësuar na ka tërhequr vëmendjen, duke thënë në Kur’anin Fisnik: “Mos shko pas diçkaje për të cilën nuk je në dijeni. Vërtet, dëgjimi, shikimi dhe zemra, të gjitha këto do të merren në përgjegjësi.[2]

 Ky hadith profetik dëshmon se mirësitë që Allahu i Lartësuar ua ka dhënë robve të Tij, i ndihmojnë ata për të plotësuar nevojat e tyre jetike, që ndryshojnë vazhdimisht. Mirëpo, këto e humbasin vlerën dhe funksionin e tyre të vërtetë, nëse zemra nuk luan rolin e peshores, që vendos balancën e drejtë në mirëfunksionim e tyre, në mënyrë që njeriu të jetë një adhurues i përkushtuar ndaj Allahut të Lartësuar.

Këtë koncept kaq domethënës e gjejmë te fjala e Profetit a.s., i cili me pak fjalë shpreh shumë gjëra: “Me të vërtetë, Allahu nuk shikon as trupat dhe as pamjen tuaj, por shikon zemrat dhe veprat tuaja”.

Në Kur’anin Fisnik ka shumë ajete, tëcilat flasin rreth këtij koncepti, që konsiderohet prej shenjave të personalitetit të myslimanit në raport me Krijuesin e tij. Allahu i Lartësuar thotë: Besimtarë të vërtetë janë vetëm ata, zemrat e të cilëve rrënqethen kur përmendet Allahu dhe kur u lexohen shpalljet e Tij, u forcohet besimi dhe vetëm te Zoti i tyre mbështeten[3].

Zemra është peshorja e besimit, që bën dallimin mes punëve të mira ose veprave të këqija. Profeti a.s. e ka përcaktuar mjaft qartë rolin e saj, kur ka thënë: “Me të vërtetë në trup ka një copë mishi, nëse ajo përmirësohet atëherë i gjithë trupi është mirë, por nëse ajo është e prishur, atëherë i gjithë trupi është i prishur. Kjo copë mishi është zemra”[4]. Një njeri i devotshëm ka thënë: “Disa njerëz e përmendin Allahun e Lartësuar dhe zemrat e tyre janë të përmalluara për Të. Ka njerëz të tjerë, të cilët e përmendin Allahun e Lartësuar dhe zemrat e tyre rrëqethen, saqë edhe po t’i digjte zjarri, ata nuk do ta ndjenin. Të tjerë e përmendin Allahun e Lartësuar gjatë dimrit të acartë, por kullojnë në djersë nga frikë-respekti që kanë për Zotin, ndërsa të tjerë e përmendin aq shumë Allahun e Lartësuar, saqë në sytë e tyre vërehen shenjat e pagjumësisë”.

Nuk ka asnjë dyshim, se në Ditën e Kiametit, kujdesi hyjnor, mëshira dhe shpërblimi i Allahut të Lartësuar do të jetë për njerëz të tillë, ngaqë zemrat e tyre ishin të pastra e të dëlira.

Ky hadith përmban të njëjtin kuptim që përmban edhe ajeti kuranor: “O njerëz, në të vërtetë, Ne ju krijuam prej një mashkulli dhe një femre dhe ju bëmë popuj e fise, për ta njohur njëri-tjetrin. Më i nderuari prej jush tek Allahu është ai që i frikësohet më shumë Atij”[5].

Allahu i Lartësuar nuk shikon trupat e njerëzve, nëse janë të vegjël apo të mëdhenj, të shëndoshë apo të sëmurë, të bukur apo të shëmtuar. Të gjitha këto janë të papërfillshme tek Allahu i Lartësuar. Po ashtu, Allahu i Lartësuar nuk shikon se kujt fisi i përket, madje nuk shikon as pasurinë e njeriut. E vetmja gjë, që i lidh krijesat me Krijuesin, është devotshmëria. Ai, i cili e ka më shumë frikë Allahun e Lartësuar, është më pranë Tij dhe më i nderuari tek Ai. Prandaj njeriu nuk ka pse të krenohet me forcën fizike, me pasurinë, me fëmijët, me makinën e tij apo me gjëra të tjera të ngjashme. Nëse je i devotshëm, i përkushtuar dhe e ke frikë Allahun e Lartësuar, atëherë dije mirë, se kjo është mirësi dhe begati nga Allahu i Lartësuar. Ajo që Allahu i Lartësuar shikon, është vetëm zemra e njeriut.

Zemra është boshti kryesor i punëve të njeriut. Sa e sa njerëz në dukje bëjnë vepra të mira, por në realitet ata kanë njëzemër të rrënuar. Nijeti që del nga zemra, është baza e çdo vepre. Ndodh që dy persona të falen në të njëjtin rresht, por distanca ndërmjet tyre është si distanca ndërmjet lindjes dhe perëndimit, sepse zemrat e tyre janë krejt të ndryshme. Njërit i anon mendja dhe zemra nga të mirat materiale të kësaj bote, ndërsa tjetri e ka drejtuar mendjen dhe zemrën vetëm tek Allahu i Lartësuar. Vepra e njeriut vlerësohet në varësi të zemrës dhe po në varësi të saj ai do të shpërblehet në Ditën e Kiametit. Allahu i Lartësuar thotë: “Me të vërtetë, Ai është i fuqishëm për ta kthyer atë në jetë, ditën, kur do të zbulohen të fshehtat”[6]. Në atë ditë do të dalin në shesh të fshehtat e të dukshmet. Në këtë botë, gjykimi i njerëzve jepet në varësi të asaj që është e dukshme. Këtë gjë e ka dëshmuar edhe Profeti a.s., i cili ka thënë: “Unë jam njeri. Konfliktet që keni me njëri – tjetrin, dëshironi që të jap unë zgjidhje për to. Ndoshta ndonjëri prej jush është më i shkathët në argumentim. Dhe unë e jap vendimin tim në bazë të asaj që dëgjoj”[7] Kështu që në Ditën e Kiametit gjykimi do të jetë në varësi të fshehtave që kanë ruajtur zemrat.

Nëse ajo që fshihet në zemër është e mirë, atëherë ky është përgëzim për njeriun, në të kundërt, e ardhmja e njeriut do të jetë e zymtë. Allahu i Lartësuar thotë: “Vallë, a nuk e di ai se kur të nxirren jashtë ata që gjenden në varre. Dhe, kur të dalë në shesh ajo që është në gjokse”[8].

Duke qenë se Allahu i Lartësuar dhe Profeti a.s. na urdhërojnë dhe na porosisin që të përmirësojmë zemrën, atëherë është detyrë e njeriut që ta përmirësojë atë. Nëse njeriu ka dyshime në zemër rreth besimit, atëherë le ta largojë dyshimin e tij, duke parë krijesat e Allahut të Lartësuar. Allahu i Lartësuar thotë: “Në krijimin e qiejve dhe të Tokës, në ndryshimin e natës dhe të ditës, ka argumente për ata që kanë llogjikë”[9]. Hidh vështrimin në këtë univers gjigant dhe vështro se kush merret me sistemimin e tij, shiko si ndryshojnë gjendjet e popujve kohë pas kohe, derisa të bindesh se ky univers ka një Zot, i Cili merret me organizimin e tij.

Ky hadith profetik na fton të gjithëve, që të përpiqemi maksimalisht për përmirësimin e zemrave, sepse zemra është promotorri i ndjenjave dhe emocioneve. Këto ndjenja dhe emocione duhet të promovojnë vlerat njerëzore dhe parimet e larta të Islamit.

Zemra është shumë e ndjeshme, prandaj ajo goditet nga shumë sëmundje. Prandaj njeriu është i urdhëruar, që t’i bëjë ballë e t`i rezistojë të gjitha këtyre sëmundjeve të rrezikshme. Allahu i Lartësuar thotë: “Në atë ditë nuk do të vlejë pasuria e as fëmijët, përveç atij njeriu që del përpara Allahut me zemër të pastër”[10].

Ka jo pak njerëz, të cilëve iu pëlqen vetja, sepse janë të pashëm apo të fortë fizikisht. Kjo bukuri trupore apo forcë fizike i bën ata që të jenë mendjemëdhenj, arrogantë, madje ata i nënçmojnë dhe përçmojnë të tjerët. Persona të tillë nuk arrijnë ta kuptojnë kurrë domethënien e këtij hadithi profetik. Ata nuk kanë për ta kuptuar kurrë, se çfarë do të thotë, që njeriu të përjashtohet nga kënaqësia dhe mëshira e Allahut të Lartësuar për shkak të një mendjelehtësie të tillë. Kjo kategori njerëzish klasifikohet në grupin e atyre të cilët e shitën jetën e tyre për hiçgjë. Allahu i Lartësuar thotë: “Vërtet, ata që premtimin e tyre dhe betimin e tyre ndaj Allahut e shkëmbejnë me një vlerë të vogël, nuk do të kenë asnjë të mirë në jetën e ardhshme. Allahu nuk do t’u flasë atyre, as nuk do t’i shikojë në Ditën e Gjykimit dhe as nuk do t’i pastrojë prej gjynaheve e për ta do të ketë dënim të dhembshëm”[11].

Në një formë krejt të shkurtër e të thjeshtë, ky hadith profetik na tërheq vëmendjen, që të ruhemi nga sëmundjet, që infektojnë individin dhe shoqërinë. Nuk ka dyshim, se fjalët e Profetit a.s. do t’i dëgjojëvetëm ajo zemër, e cila është e lidhur ngushtë me Allahun e Lartësuar.

Për të pasur një jetë të qetë dhe pa probleme, njeriu duhet ta ketë zemrën e pastër, të flasë mirë dhe të sillet në mënyrë korrekte. Njeriu duhet të ketë një zemër të pastër, nëse dëshiron që këmbët e tij të ecin gjithmonë në rrugën e Allahut të Lartësuar. Ai njeri, i cili nuk e ul shikimin ndaj haramit, nuk e ka problemin te sytë, por te zemra e tij e sëmurë. Ai që nuk e ndalon gjuhën nga përgojimi dhe nga fjalët e pahijshme, nuk e ka problemin te gjuha, por te zemra e tij, e cila është e sëmurë, madje çdo ves i keq e ka burimin te zemra e sëmurë e njeriut. Profeti a.s. lutej me këto fjalë: “O Zot, unë të lutem të më ruash nga një zemër që nuk përkushtohet”. Pra, çdo gjë varet nga zemra.

Mësimet e nxjerra nga hadithi:

1 – Rëndësia e zemrës së pastër.

2 – Rëndësia e punëve të mira.

3 – Maturia në vlerësimin e dikujt.

4 – Komunikimi i të vërtetës.

1 – Rëndësia e zemrës së pastër

Ky hadith flet qartë për rëndësinë e zemrës. Ai tregon se njeriun e bën të mirë zemra dhe jo pamja e tij e jashtme. Argument për këtë është edhe ajeti kuranor: “O njerëz, në të vërtetë, Ne ju krijuam prej një mashkulli dhe një femre dhe ju bëmë popuj dhe fise për ta njohur njëri-tjetrin. Më i nderuari prej jush tek Allahu është ai që i frikësohet më shumë Atij”[12]. Nëpërmjet këtij ajeti kuranor, Allahu i Lartësuar na njofton se origjina e të gjithë njerëzve është një. Të gjithë njerëzit janë pasardhës të Ademit a.s. dhe Havasë. Prej Ademit a.s. dhe Havasë kanë ardhur të gjithë njerëzit – duke u shtuar – derisa janë krijuar fiset dhe më pas popujt. Shkaku kryesor i kësaj ndarjeje (në fise dhe popuj) është, që njerëzit të njihen mes tyre. Njeriu më i mirë dhe më i nderuar tek Allahu i Lartësuar është më i devotshmi dhe ai që e ka më shumë frikë Allahun e Lartësuar. Tek Allahu i Lartësuar nuk është më i mirë ai që ka më shumë miq e të afërm, pozitë të lartë, emër, pasuri, etj. Zemra e njeriut është ajo, nëpërmjet të cilës njeriu merr vlerësimin që i takon. Pamja e jashtme dhe paratë nuk kanë asnjë vlerë. Ajo që vlen të shikohet është zemra e pastër, e cila beson vetëm tek Allahu i Lartësuar dhe e shtyn njeriun, që të bëjë vetëm punë të mira. Kur njeriu arrin këtë gradë, ka arritur pozitën e devotshmërirë, për të cilën flet edhe ky ajet kuranor.

Hadithi na nxit që t’i kushtojmë rëndësi gjendjes së zemrës, ta pastrojmë atë nga çdo ves i lig, si dhe ta pajisim atë me virtytet më të larta. Duke qenë se Allahu i Lartësuar shikon zemrën dhe jo trupin, atëherë është e domosdoshme, që njeriu herë pas here të kontrollojë e të mbikëqyrë zemrën e tij, sepse mund të ndodhë që zemra të jetë e mbushur me vese të këqija dhe Allahu i Lartësuar nuk është i kënaqur me to. Përmirësimi i zemrës ka më shumë përparësi sesa kujdesi ndaj trupit. Ibn Muflih thotë: “Përmirësimi i zemrës sjell përmirësimin e të gjithë trupit, ndërsa prishja e zemrës e prish të gjithë trupin”. Dijetari i shquar Ibnul Kajim thotë: “Zemrat kanë dy emigrime: emigrimi për tek Allahu i Lartësuar, me nijet të pastër, dashuri, frikë, shpresë e përkushtim; emigrimi për tek i Dërguari i Allahut a.s., nëpërmjet bindjes, përuljes dhe nënshtrimit ndaj gjykimit të tij. Nëse në zemrën e njeriut nuk ekzistojnë këto dy emigrime, atëherë njeriu le të hedhë hi mbi kokë, le t’i kthehet besimit, le të kthehet prapa për të përftuar nga drita hyjnore, përpara se t’i vuloset zemra, pasi një gjë e tillë i ndodh në urën e Siratit, pas murit[13]. Në një vend tjetër, ai thotë: “Zemra e njeriut nuk pastrohet, nëse ai nuk shpëton nga pesë gjëra: nga idhujtaria që është kundër besimit në një Zot; nga bidati që e kundërshton traditën profetike, nga epshi që nuk ndjek urdhëresat, nga gafleti (shkujdesja) që të bën të harrosh Allahun e Lartësuar dhe nga syfaqësia që e prish punën e mirë”.[14]

Çdo mysliman e ka për detyrë që ta pastrojë zemrën e tij. Zemrat e njeriut pastrohet, duke lexuar Kur’anin, duke medituar dhe zbatuar porositë e tij. Allahu i Lartësuar thotë: “Ata që besojnë dhe zemrat e të cilëve qetësohen, kur përmendet Allahu. Vërtet, zemrat qetësohen me përmendjen e Allahut”[15]. “O besimtarë! Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit, kur ju thërret drejt asaj që ju jep jetë dhe dijeni se Allahu ndërhyn midis njeriut dhe zemrës së tij dhe se tek Ai do të mblidheni të gjithë”[16].

2 – Rëndësia e punëve të mira:

Kjo gjë vërehet nga thënia e Profetit a.s.: “…në të vërtetë Ai shikon zemrat dhe punët tuaja”. Kur’ani Fisnik ka folur shumë për vlerën e punëve të mira. Allahu i Lartësuar thotë: “Thuaj: Punoni, se Allahu, i Dërguari i Tij dhe besimtarët do ta shikojnë punën tuaj. Së shpejti do të ktheheni tek Ai, i Cili di të dukshmen dhe të padukshmen e Ai do t’ju njoftojë për atë që keni bërë”[17]. Puna e mirë është shkak i zëvëndësimit të gjynaheve me sevape. Allahu i Lartësuar thotë: “Përjashtim bën ai që pendohet, beson dhe bën vepra të mira. Një njeriu të tillë Allahu ia ndërron veprat e këqia me të mira. Allahu është Falës e Mëshirëplotë”[18]. Puna e mirë është shkak i hyrjes në Xhenet. Allahu i Lartësuar thotë: “Padyshim, ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, Allahu do t’i shpjerë në Xhenete, nëpër të cilat rrjedhin lumenj”[19]. Allahu i Lartësuar e ngre lart në qiell punën e mirë. Ai thotë: “Kush dëshiron lavdi e pushtet, ta dijë se e gjithë lavdia dhe pushteti i takojnë Allahut. Tek Ai ngjiten fjalët e bukura, ndërsa veprën e mirë Ai e ngre Vetë”[20]. Në mënyrë që puna e mirë të jetë e pranueshme dhe myslimani të marrë shpërblimin e saj, ajo nuk duhet të shoqërohet me syfaqësi. Ibn Kudame el Makdisi ka thënë: “Puna pa nijet është telash, nijeti pa sinqeritet është syfaqësi dhe sinqeriteti pa kënaqësi është pluhur”. Allahu i Lartësuar thotë: “Ne do t’u qasemi veprave që kanë bërë dhe do t’i shndërrojmë në pluhur e hi”[21]. Gjëja e parë që duhet të ketë parasysh çdo njeri – i cili synon të kryejë një punë të mirë – është nijeti i tij. Pasi ta ketë pastruar nijetin, ai kryen edhe punën e mirë. Këto dy elementë janë shkak, që njeriu të shpëtojë në botën tjetër”[22].

3 – Maturia në vlerësimin e dikujt

Disa njerëzi i kushtojnë rëndësi punëve të dukshme, por Allahu i Lartësuar e di mjaft mirë, se çfarë fshehin ata në zemrat e tyre. Gjithashtu ka edhe njerëz, të cilët neglizhojnë në adhurim apo kryejnë mëkate, por Allahu i Lartësuar e di se ata janë të pastër në zemër dhe mund t’i falë për këtë. Punët që njerëzit i veprojnë, nuk tregojnë në formë të prerë përkushtimin e tyre. Prandaj nuk kemi pse të flasim me lëvdata të mëdha për dikë, kur shikojmë se ai kryen shumë vepra të mira. Po ashtu, nuk kemi pse të nënçmojmë një mysliman, i cili kryen diçka të pahijshme. Është e vërtetë, që duhet ta nënçmojmë sjelljen e pahijshme, por jo personin që e vepron atë. Kjo është një çështje mjaft delikate, prandaj duhet pasur shumë kujdes në trajtimin e saj, veçanërisht kur dihet se zemrat janë në dorën e Allahut të Lartësuar.

4 – Komunikimi i të vërtetës:

Në këtë hadith, Profeti a.s. na komunikon një të vërtetë: se Allahu i Lartësuar nuk shikon trupin dhe pamjen e njeriut, por shikon zemrën dhe veprat e tij. Është detyrë themelore e ftuesit, që t’u tregojë të tjerëve të vërtetën në lidhje me çështjet e fesë, madje Allahu i Lartësuar e ka urdhëruar Profetin a.s. me një gjë të tillë: “O i Dërguar, komunikoje atë që tëështë shpallur nga Zoti, se nëse ti nuk e bën, atëherë nuk e ke komunikuar shpalljen”[23]. “Ty, o Muhamed, të zbritëm përkujtimin, që t’i sqarosh njerëzit për atë që i është zbritur. Ndoshta ata do të logjikojnë”[24]. Në momentin kur ftuesi ia komunikon të vërtetën njerëzve, atëherë kjo e vërtetë është dëshmi dhe përgjegjësi për secilin prej tyre. Imam Es Sa’di thotë: “Allahu i Lartësuar e urdhëroi Profetin a.s. me një prej urdhëresave më të rëndësishme, që është komunikimi i mesazhit hyjnor. Ky komunikim përmban çështjet e besimit, rregullat dhe dispozitat fetare, fjalët, veprat dhe urdhëresat hyjnore. Profeti a.s. e zbatoi këtë urdhër hyjnor me përpikëri, me fjalë, me vepra dhe me sjellje, madje këtë e ka shprehur edhe nëpërmjet letrave, që – nëpërmjet korrierëve të tij – ua dërgonte mbretërve të vendeve të ndryshme. Ai a.s. ia ka komunikuar popullit të tij çdo të mirë, ashtu siç i ka paralajmëruar edhe për çdo gjë të keqe. Pra Profeti a.s. e komunikoi mesazhin hyjnor te njerëzit. Këtë e kanë dëshmuar njerëzit më të mirë: sahabët, tabiinët, dijetarët e fesë dhe të gjithë njerëzit e sinqertë”[25].

Argumentet dhe dobitë e hadithit:

1 – Vlera e madhe që ka zemra.

2 – Domosdoshmëria e pastrimit të zemrës.

3 – Lidhja e ngushtë mes zemrës dhe punëve të mira.

4 – Zemra e mirë korrigjon veprat e njeriut.

5 – Përmirësimi i zemrës ka më shumë përparësi sesa pamja e jashtme e njeriut.

6 – Pamja e jashtme nuk merret për bazë në vlerësimin e punëve tek Allahu i Lartësuar.

7 – Njeriu duhet të largohet nga shenjat e injorantëve, të cilët mburren me pamjen e tyre të jashtme.

8 – Allahu i Lartësuar shikon zemrën dhe punën e njeriut e jo pamjen dhe trupin e tij.

9 – Motivimi për të pasur nijet të sinqertë.

10 – Njeriu shpërblehet në varësi të nijetit të tij.

11 – Njeriu është përgjegjës për nijetin dhe punën e tij, prandaj duhet të jetë gjithmonë i kujdesshëm.

12 – Motivimi i njeriut për të ndjerë mbikëqyrjen e Allahut të Lartësuar.

Epilog:

Në kohën e Profetit a.s. ka jetuar një sahabi. Ai ishte i varfër, por mbi të gjitha edhe i shëmtuar. Një ditë Profeti a.s. e pyeti se përse nuk ishte martuar. Ai i tregoi arsyen e vërtetë: “E kush martohet me mua, që jam kaq i shëmtuar?!” Profeti a.s. i tha: “Shko te filan shtëpi dhe kërko dorën e vajzës së tyre”. Personi në fjalë vajti dhe u tha prindërve të vajzës, se Profeti a.s. e kishte urdhëruar, që të kërkonte dorën e saj. Ata e refuzuan, pasi ai ishte i shëmtuar, mirëpo vajza – e cila i kishte dëgjuar – u tha prindërve: “Si mund ta thyeni fjalën e Profetit a.s.?!” Kjo vajzë besimtare u martua me këtë sahab, për t’iu bindur urdhrit të Profetit a.s. Menjëherë pas martesës, në rrugët e Medines dëgjohet thirrja për luftë. Ky sahab i nderuar – ashtu si edhe sahabët e tjerë – nuk ngurroi aspak që t’i përgjigjet thirrjes. Ai mori pjesë në luftë dhe ra dëshmor.

Vërtet ai ishte i shëmtuar në sytë e njerëzve, por tek Allahu i Lartësuar gëzonte një pozitë të lartë dhe fitoi gradën më të lartë – gradë që e dëshiron çdo besimtar – të dëshmorit në rrugën e Allahut të Lartësuar.

Ky sahab i nderuar ishte Xhulejbibi, Allahu qoftë i kënaqur me të.

Allahu na bëftë të gjithëve prej banorëve të Xhenetit.

Elton Harxhi


[1]. Muslimi, 2564.

[2]. Isra, 36.

[3]. Enfal, 2.

[4]. Buhariu 2051, Muslimi 1599.

[5]. Huxhurat, 13.

[6]. Tarik, 7-8.

[7]. Buhariu 2458, Muslimi 1713.

[8]. Adijat, 9-10.

[9]. Al Imran, 190.

[10]. Shuara, 88-89.

[11]. Al Imran, 77.

[12]. Huxhurat, 13.

[13]. “Medarixhus Salikin” i Ibn Kajim el Xheuzije, f. 3/336.

[14]. Po aty, f. 3/337.

[15]. Ra’d, 28.

[16]. Enfal, 24.

[17]. Teube, 105.

[18]. Furkan, 70.

[19]. Muhamed, 12.

[20]. Fatir, 10.

[21]. Furkan, 23.

[22]. “Muhtesar Minhaxhul Kasidin” i Ibn Kudame Makdisi, f. 393.

[23]. Maide, 67

[24]. Nahl, 44.

[25]. “Tefsir i Sa’dit” i Abdurrahman Sa’dit, f. 201.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here