Konsultimi në çështjet familjare

     Një disiplinë themelore që duhet të theksohet në emër të komunikimit të shëndetshëm brenda familjes është konsultimi. Konsultimi është diskutimi i çështjes me të gjitha palët, shkëmbimi i ideve, dhe marrja e vendimit më të saktë para se të veprohet për ndonjë çështje. Vendimet e njëanshme, pa marrë pavarësisht nevojat dhe ndjeshmërinë e bashkëbiseduesve në jetën familjare kanë shkaktuar dëme të mëdha në komunikimin brenda familjes. Mbrojtja dhe shpëtimi nga këto dëmtime është e mundur vetëm përmes konsultimit për të përmbushur të drejtat dhe përgjegjësitë që vijnë me të jetuarit së bashku. Me konsultimin mes pjesëtarëve të familjes, veçanërisht bashkëshortëve, synimi është të vazhdohet lumturia familjare duke siguruar që vendimi më i saktë të merret bashkarisht, jo vetëm nga një individ.

Konsultimi-Urdhër Kuranor

     Ndërsa sqarohen cilësitë e besimtarëve në Kuran, “…ata që i përgjigjen thirrjes së Zotit të tyre dhe e falin namazin rregullisht dhe ata që konsultohen mes vete për punë të përbashkëta, e nga ajo që Ne ua japim ata e shpërndajnë ”(Shura, 38) krahas faljes së namazit dhe dhënies së lëmoshës theksohet dhe rëndësia që ata i kushtojnë konsultimit. Kjo tregon qartë se “konsultimi” është një parim i rëndësishëm që duhet të mbizotërojë në të gjitha fushat e jetës në emër të individit, familjes, shoqërisë dhe shtetit. Përsëri në Kuran, në ajetet e zbritura pas lëkundjes së madhe të përjetuar në betejën e Uhudit, përkundër këtij fakti urdhri për të Dërguarin e Allahut ishte… ” e konsultohu me ta në të gjitha çështjet.” (Ali Imran, 159)

Prandaj, është një deklaratë e qartë e Kuranit që si udhëheqësit ashtu edhe ata që udhëhiqen ti kryejnë punët e tyre duke u konsultuar. Në këtë kontekst, individët që nuk kujdesen për konsultimin, nuk mund të konsiderohen si besimtarë të mirëfilltë, dhe familjet dhe shoqëritë që nuk e zbatojnë atë nuk mund të arrijnë paqen e vërtetë.

I Dërguari i Allahut ishte Personi i Konsultimit

     Ai që iu bind më shumë urdhrit kuranor të konsultimit ishte pa dyshim i Dërguari i Allahut (pqmt). I mahnitur Ebu Hurejra (radiallahu anh) shprehte këtë ndjeshmëri.: “Unë nuk kam parë askënd që këshillohet me shokët e tij më shumë se i Dërguari i Allahut.” (Tirmidhi). Ai i zgjidhte çështjet për të cilat nuk zbritën ajete, si në Mekë ashtu edhe në Medinë, duke u konsultuar me shokët e tij dhe i këshillonte ata të vepronin në të njëjtën mënyrë. Për shembull, ai kurrë nuk e la pas dore këtë praktikë në çështjet administrative: “Nëse unë do të kisha caktuar një administrator pa marrë mendimin e muslimanëve, unë do të kisha emëruar Abdullah ibn-i Mesudin.” (Ahmed ibn Hanbel) Në një deklaratë të tillë theksonte posaçërisht rëndësinë që i kushtonte konsultimit.

     I Dërguari i Allahut gjithashtu për të shprehur paqen, begatinë dhe mirësinë që konsultimi sjell në jetën e individëve, familjeve dhe mbarë shoqërisë do të thonte kështu: “Nëse udhëheqësit tuaj janë më të mirët ndër ju, nëse të pasurit tuaj janë njerëz bujarë dhe veprat tuaja kryhen me konsultim, atëherë, sipër tokës është më mirë për ju se sa poshtë saj…”(Tirmidhi). Prandaj, Profeti u përpoq të zgjidhë çdo çështje me konsultim, duke marrë parasysh begatinë që do t’i shtonte jetës shoqërore. Kështu, myslimanët i bëri të përfitojnë nga idetë e të tjerëve, i bëri pjesë e zgjidhjes dhe gjithashtu u mësoi të gjithëve të mos lënë pas dore konsultimin në punët e tyre.

Konsultimi në jetën familjare të të Dërguarit të Allahut

     Kur analizojmë jetën e të Dërguarit të Allahut (pqmt), shohim se Ai i diskutonte çështjet familjare me gratë e tij. Në fakt, Ai nuk kishte nevojë për mendimet dhe idetë e tyre; sepse përforcohej vazhdimisht me shpallje hyjnore. Sidoqoftë, dëshironte ta edukonte ummetin e tij si duhej ti ndërtonin marrëdhëniet familjare. Përkundër asaj që dihej dhe zbatohej deri atë ditë, gruaja do të vendosej në një pozitë të ngritur. I Dërguari i Allahut (pqmt) e filloi praktikimin nga shtëpia e tij.

     Aftësia për të ushtruar përgjegjësinë e drejtimit të familjes dhe edukimit të fëmijëve si duhet varet nga ndihma dhe mbështetja e bashkëshortëve ndaj njëri-tjetrit. Në këtë kuptim, Profeti Muhamed (pqmt) thotë, “Gratë janë “Shakik “i burrave” (Ebu Davud), domethënë gjysma tjetër. Në fjalor, secila nga dy pjesët që përbëjnë të tërën është plotësimi i shakikut të tjetrit. Prandaj, burrat dhe gratë duhet të veprojnë nën dritën e këtij hadithi dhe të ndihmojnë dhe plotësojnë njëri-tjetrin në jetën familjare. Prania e toneve të ndryshme në ndjenjat e burrave dhe grave, jo vetëm që nuk krijon një kontrast dhe konflikt të plotë, por plotësojnë njëri-tjetrin. Në të vërtetë, në këtë hadith ka një shenjë se ndryshimet janë një pasuri dhe kemi nevojë për to. Në të kundërt, bashkëshortët që nuk kanë një marrëdhënie të bazuar mbi këshillimin nuk do të kenë qetësi dhe siguri. Prandaj edhe Kurani Famëlartë, për një çështje që ne mund të pyesim: “Edhe për këtë të këshillohem?” tërheq vëmendjen në këshillimin e çështjeve familjare duke thënë: “Nuk kanë gjynah prindërit, nëse këshillohen dhe merren vesh me njëri-tjetrin që të ndërpresin qumështin (e fëmijës) para kohe…” (Bekare, 233). Nga ajeti kuptojmë se nëse veprohet e kundërta, pra nëse veprohet pa këshillimin dhe aprovimin e dikujt prej palëve, do të thotë se është kryer gjynah. Nëse braktiset këshillimi dhe veprohet me imponim kemi të bëjmë me gjynah. Kështu qetësia dhe harmonia familjare humbet, dhe mbetet përgjegjësia e rëndë e gjynahut.

     Prandaj, është një parim i domosdoshëm për unitetin, bashkësinë, paqen dhe harmoninë e dëshiruar në familje, të qenurit ‘shakik’ (gjysëm) e në të njëjtën kohë ‘refik’ (shokë). Një nga mjetet më të rëndësishme për ta arritur këtë është konsultimi. Përndryshe, nuk do të ketë besim apo paqe në vendin ku ka çifte që nuk mund të jenë së bashku me guximin. Prandaj, Kurani thotë: “A këshillohet edhe kjo?” Duke shtruar një çështje familjare që mund të themi, ai mëson rëndësinë e konsultimit për nënat dhe baballarët: “… E nëse pas një konsultimi dhe pëlqimi (prindërit) shfaqin dëshirën për ndërprerjen (më herët) të gjidhënies, nuk është ndonjë mëkat për ta… ” (Bekare, 233) Nëse është bërë ndryshe, pa konsultim, dhe mëkati kryhet nëse veprohet pa pëlqimin e ndërsjellë. Pra, konsultimi për këto dhe çështje precedente është braktisur dhe në vend të kësaj, “Unë e bëra atë”. Nëse imponimi vendoset, gjithmonë futen plagë të reja. Në fund, paqja e familjes mbetet nën këto plagë të thjeshta që duken të thjeshta dhe zhduken.

Jurgen Shehu

PËRGJIGJU

Ju lutemi shkruani komentin tuaj!
Ju lutem shkruani emrin tuaj këtu